Wodobrzusze otrzewnowe

Wodobrzusze są dość powszechnym objawem w ciężkich przewlekłych postaciach wielu patologii narządów wewnętrznych. Nieleczone opuchnięcie brzucha w ciągu 1-3 lat może być śmiertelne. Zastosowanie diuretyków pomaga złagodzić objawy negatywne i przedłużyć życie wodobrzusza w jamie brzusznej. Skuteczność tych funduszy zależy od ich właściwego wyboru i prawidłowego obliczenia dawki.

Zastosowanie farmaceutycznych leków moczopędnych

Głównym objawem wodobrzusza jest gromadzenie się w otrzewnej od 0,5 do 25 litrów płynu wysiękowego, który naciska na narządy wewnętrzne, powodując ból i zaburzając procesy krążenia krwi, trawienia, oddychania i metabolizmu. Ponadto wodobrzusze prowadzą do znacznego wzrostu masy ciała, rozciągają przednie i boczne mięśnie prasy brzusznej oraz skórę brzucha, dlatego naczynia żylne wystają na jej powierzchnię. Wraz z leczeniem głównej patologii konieczne jest, aby pomóc ciału pozbyć się nadmiaru wysięku, więc musisz wziąć środek moczopędny. To, jakie leki moczopędne stosować w przypadku wodobrzusza, zależy od charakteru choroby, która spowodowała pojawienie się takich objawów. Wodobrzusze mogą być związane z:

  • przewlekła niewydolność sercowo-naczyniowa (CHF);
  • przewlekła niewydolność nerek (CRF);
  • marskość wątroby;
  • rak narządów wewnętrznych o charakterze złośliwym.

Każdy środek moczopędny ma swoje specyficzne cechy, które należy zbadać przed użyciem. Niektóre patologie - na przykład przewlekła niewydolność nerek lub onkologia - wykluczają stosowanie silnych leków moczopędnych w wodobrzuszu jamy brzusznej, ponieważ może to przyczynić się do pogorszenia stanu pacjenta.

Niewydolność serca

Zastosowanie diuretyków w wodobrzuszu, wywołane przez kardiopatologię, pomaga zmniejszyć obciążenie serca i zmniejszyć ciśnienie w jamie brzusznej. Lekarze przepisują diuretyki tiazydowe pacjentom cierpiącym na 2-3 stopnie przewlekłej niewydolności serca, której towarzyszy umiarkowany obrzęk:

Te diuretyki charakteryzują się łagodnym działaniem moczopędnym. Jeśli choroba postępuje, krążenie krwi pogarsza się, pojawiają się obrzęki kończyn i objawy wodobrzusza. W takim przypadku konieczne jest zastosowanie diuretyków o silniejszym działaniu - „furosemid”, „torasemid”, „bumetonid”, kwas etakrylowy. Ich działaniu towarzyszy zwiększone wydalanie potasu i magnezu z organizmu, dlatego przyjmowanie takich tabletek należy łączyć z podawaniem Asparkamu lub zastępować oszczędzającymi potas preparatami moczopędnymi - Spironolakton, Triamteren.

Marskość wątroby

Dropsja z marskością wątroby oprócz terapii farmakologicznej wymaga ścisłego ograniczenia reżimu picia - wolno pić nie więcej niż 1 litr płynu dziennie. Przyjęcie leków moczopędnych jest konieczne nie tylko w celu zmniejszenia obrzęków, ale także w celu regulacji procesu metabolizmu wody i soli. Zwykle Veroshpiron jest przepisywany w tym celu, ale pełnoprawny efekt leku rozpoczyna się dopiero trzeciego dnia regularnego stosowania. W przypadkach, w których pilne jest usunięcie płynu z organizmu, stosuje się silniejsze leki. „Furosemid” z wodobrzuszem o ciężkiej etiologii wątrobowej można przepisać w połączeniu z Veroshpiron.

Niewydolność nerek

Nie zaleca się przeciążania źle funkcjonujących nerek silnym lekiem moczopędnym. Dlatego w przypadku przewlekłej niewydolności nerek należy preferować leki, w których produkcji stosuje się składniki ziołowe. Mogą to być preparaty farmaceutyczne zawierające naturalne składniki, które mają łagodniejsze działanie niż substancje pochodzenia chemicznego - Nefropil, Kanefron lub wywary na bazie ziół o działaniu moczopędnym - skrzyp polny, len, ostropest plamisty. Herbata z oregano, dziurawcem i rumiankiem jest przydatna w przypadku wodobrzusza nerek. Jeśli wodobrzusze zostanie wywołane przez reakcję zapalną tkanki nerkowej, lekarz może przepisać tabletki Furosemide w minimalnej dawce - jedna dziennie. Taka dawka nie hamuje funkcji usuwania sodu z organizmu..

Onkopatologia

Kiedy przyczyną rozwoju puchliny brzusznej jest nowotwór złośliwy, najczęściej przepisywany jest „spironolakton”. Dozwolone jest stosowanie go jednocześnie z Furosemidem. Weź również „Lasix”, „Diacarb” i inne rodzaje diuretyków pętlowych działających na pętlę Henle'a - strukturę tkanki nerkowej, która odpowiada za adsorpcję i reabsorpcję płynu, który jest korzystny dla organizmu z filtrowanych nerek. Są w stanie skutecznie uwolnić ciało od nadmiaru wody..

Biorąc leki moczopędne na wodobrzusze, ważne jest monitorowanie stosunku spożywanego i wydzielanego płynu. Objętość moczu wytwarzanego przez nerki powinna być co najmniej 0,5 litra większa niż ilość wody dostającej się do organizmu, w tym bulionów, duszonych owoców, galaretki itp..

Środki ludowe na wodobrzusze

Diuretyczne leki farmaceutyczne są zdolne do wywoływania reakcji alergicznych, dlatego ich stosowanie należy anulować lub ograniczyć poprzez zmniejszenie dawki. W takim przypadku na ratunek przyjdą środki ludowe oparte na ziołach..

Pietruszka z mlekiem ma dobre działanie moczopędne. Do 0,5 litra mleka potrzebna jest duża wiązka natki pietruszki, którą należy pokroić na duże kawałki i wlać do wrzącego płynu. Aby ograniczyć ogień do minimum, trawa musi marnieć przez dwie i pół godziny. Następnie bulion schładza się i filtruje, wlewa do sterylizowanego szklanego pojemnika i przechowuje w lodówce na dolnej półce, biorąc 2 łyżki. łyżki co godzinę.

Odwar z suszonych moreli zawierający dużą ilość potasu można pić zamiast herbaty. W tym samym celu warzone są owoce dzikiej róży, również bogate w witaminy i minerały..

Napary z owoców i ziół mogą być bardzo przydatne w wodobrzusze. Jednak stosowanie zielonych recept na apteki ma ograniczenia. Na przykład pokrzywa, ostropest plamisty, znamiona kukurydzy, góral ptak, worek pasterski i inne zioła moczopędne zawierające witaminę K nie mogą być stosowane w przypadku wodobrzusza spowodowanego rakiem. Ta witamina sprzyja zwiększonej produkcji płytek krwi, co przyspiesza rozwój nowotworów..

Tylko lekarz, który obserwuje pacjenta, może wyrazić zgodę na stosowanie farmaceutyków i środków ludowych, określić ich dawkowanie i kontrolować spożycie. Jeśli nie pomogą leki moczopędne przepisane na wodobrzusze, lekarze uciekają się do drenażu jamy brzusznej. Proces terapeutyczny powinien być przeprowadzany pod stałym nadzorem wykwalifikowanych specjalistów. Samoleczenie może być śmiertelne..

Wodobrzusze: nowoczesne podejście do klasyfikacji i leczenia

A.V. Shaposhnikov
Rostowski Instytut Badań nad Rakiem, Rostów nad Donem

Tradycyjna definicja puchliny brzusznej to „nagromadzenie przesięku w jamie brzusznej” [12] (z greckiego ascos - worek na wodę, wino) tylko częściowo odzwierciedla istotę tego patologicznego procesu.

Ze współczesnego punktu widzenia medycyny wodobrzusze należy uważać za obecność różnego pochodzenia i składu płynów w jamie brzusznej spowodowanych niektórymi chorobami, urazami lub działaniami terapeutycznymi. Wskazane jest rozróżnienie między płynną, gazową i gęstą zawartością jamy brzusznej.

Z kolei zawartość płynów może wynikać z wielu powodów. Wśród nich pierwsze miejsce zajmuje niewyrównana marskość wątroby o różnej etiologii, a także niewydolność serca..

Do dobrze znanej rubrykacji (wysięki, wysięki, wynaczynienia) uważamy za stosowne dodawanie roztworów podawanych dootrzewnowo w celach terapeutycznych, w szczególności antybiotyków, chemioterapii (w onkologii), środków do zapobiegania i leczenia chorób adhezyjnych, przeciwmiażdżycowych itp..

Mechanizmy powstawania płynów wynikają z natury konkretnej patologii. Tak więc tworzenie przesięku w marskości wątroby jest związane z brakiem równowagi białek (hipoalbuminemia), wzrostem ciśnienia wewnątrznaczyniowego w układziev. porta, retencja sodu i wody, rozszerzenie naczyń obwodowych, podwyższony poziom reniny, aldosteronu, wazopresyny i noradrenaliny w osoczu, zmiana przepuszczalności błony otrzewnej [11, 13, 24].

Wysiękowa zawartość jamy brzusznej jest z reguły wynikiem procesu zapalnego (ostre zapalenie trzustki, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie otrzewnej). Rakowi otrzewnej należy przypisywać specjalne formy puchliny brzusznej, zwłaszcza raka jajnika.

Bardzo rzadką postacią wodobrzusza jest chyloperitoneum - nagromadzenie w jamie brzusznej limfy, powodowane częściej przez uszkodzenie części brzusznej głównego przewodu limfatycznego.

Bardziej szczegółowe badanie wymaga tak zwanego „uzdrawiającego wodobrzusza”. Dootrzewnowe wstrzyknięcie niektórych roztworów jest dość szeroko stosowaną metodą w praktyce chirurgicznej (płukanie otrzewnej, chemioterapia itp.). W niektórych przypadkach dawki infuzji są bardzo znaczące (3-5 l), co stwarza rzeczywiste warunki do pozostawienia niektórych płynów w jamie brzusznej.

Nagromadzenie gazów w jamie brzusznej należy rozróżnić jako osobną grupę..

Interwencje laparoskopowe, które stały się powszechne w ciągu ostatnich 20 lat, wymagają wdmuchiwania dwutlenku węgla do jamy brzusznej w celu ich wdrożenia. Podtlenek azotu, tlen, powietrze mogą być również wykorzystywane do celów diagnostycznych i terapeutycznych..

Powietrze może dostać się do jamy brzusznej również podczas otwartej laparotomii. W ciągu pierwszych 3-5 dni po zabiegu jego ilość wynosi 300-500 cm3. Stopniowo powietrze jest następnie absorbowane. To samo dotyczy urazów brzucha..

Rzadkie postacie odmy otrzewnej obejmują penetrację powietrza atmosferycznego dootrzewnowo u kobiet [pochwy - macicy - rurki macicy (jajowodu) - jamy brzusznej] z przysiadami, napięcie.

Perforacje narządów pustych (żołądek, dwunastnica itp.) Mogą prowadzić do przedostania się gazu jelitowego do jamy brzusznej. Ponadto zmiany w jelicie cienkim i grubym, pęcherzyku żółciowym, zakażenie gazotwórcze wywołane przez bakterie z rodzaju Clostridium: C. welchii, C. septicum, C. oedematiens mają te same konsekwencje.

Specyficzna grupa zawartości jamy brzusznej składa się z ciał obcych - materiałów tkanych i nietkanych, przedmiotów metalowych, implantów, instrumentów itp. Źródła ich wykrywania w jamie brzusznej są różnorodne. Niektóre z nich są wynikiem wpływów jatrogennych („zapomniane” i „zagubione” dreny, serwetki z gazy, tampony, skalpele, nożyczki itp.), Inne są wynikiem niezbędnych działań chirurgicznych (rurki drenażowe, końcówki, protezy itp..

Napięta sytuacja społeczna w tym kraju (przestępczość, operacje wojskowe w Czeczeńskiej Republice) w ostatnich latach doprowadziła do wzrostu liczby ofiar z powodu penetrujących obrażeń narządów jamy brzusznej przez odłamki skorupy, pociski itp..

Oprócz tego należy wziąć pod uwagę podstawę nowej klasyfikacji podstawowej zasady charakteru zawartości jamy brzusznej:

ilość płynu; jej infekcja; stopień podatności na leczenie uzależnień.

Z tych pozycji należy odróżnić następującą zawartość jamy brzusznej.

A. Według ilości płynu:

mały; umiarkowany znaczące (intensywne, masywne wodobrzusze).

B. W zależności od infekcji zawartości:

jałowy zainfekowany bakteryjne zapalenie otrzewnej.

B. Zgodnie z odpowiedzią medyczną:

podatne na leczenie farmakologiczne; ogniotrwałe wodobrzusze.

Niewątpliwie występują również mieszane wodobrzusze - wysiękowo-wysiękowy, wysiękowo-krwotoczny itp..

Leczenie wodobrzusza powinno opierać się na zasadzie etiologicznej, biorąc pod uwagę czynniki patogenetyczne jego rozwoju.

Najtrudniejszym problemem są nadal wodobrzusze spowodowane niewyrównaną marskością wątroby. Wodobrzusze w tej grupie pacjentów są szczególnym objawem zbliżającej się śmierci. Zebrane dane przedstawione w pracy A.M. Granova i A.E. Borisov [1] wykazał, że pięcioletni wskaźnik przeżycia pacjentów z marskością wątroby, ale bez wodobrzusza, wynosi 45–80%, zaś w obecności wodobrzusza - 15–40%. Według innych informacji [9] 50% pacjentów z tym powikłaniem umiera w pierwszym roku, a tylko 20% żyje dłużej niż 2 lata.

Istniejące zabiegi wodobrzusza

Antagoniści Aldosteronu Pętli Diuretyki

Bezpośrednio: laparocenteza przetoka otrzewnowo-żylna (PVS) częściowa deperitonizacja ścian jamy brzusznej Pośrednie: śledzionowo-ślinowo-przyśrodkowo-żuchwowe śródmózgowo-kawalne przezczaszkowe śródwątrobowe przetoki portosystemowe (TIPSS) podwiązanie splenektomii lub przeszczep tętnicy śledziony.

Podstawową metodą leczenia jest farmakoterapia wodobrzusza. Obejmuje to długotrwałe stosowanie spironolaktanu (aldakton, weroshpiron, ozirol) w dawce 100, 200 lub 300 mg / dobę z dodatkowym podawaniem furosemidu (lasix, torasemid) w dawce 40 mg / dobę 1-2 razy w tygodniu [5, 6] w połączeniu z dietą ograniczenia (spożycie wody, sodu itp.) i wprowadzenie soli potasu.

Dawki i czas trwania leczenia zależą od tempa utraty płynu puchlinowego, który określa się wizualnie i przez codzienną utratę masy ciała. Uważa się, że średnia utrata płynów wynosząca 400–600 ml (ale nie więcej niż 1000 ml) jest dość adekwatna do terapii.

Ogniotrwałe wodobrzusze wymagają zwiększenia dawki leków i zastosowania chirurgicznych metod leczenia. Najpopularniejszą metodą jest laparocenteza. Można to wykonać w trzech wersjach:

1) jednoczesne masowe usuwanie płynu (6-10 l);
2) stopniowe wydalanie przez stały cewnik;
3) opcja łączona - usunięcie dużej objętości pierwszego dnia z kolejnym porcjowanym (do 1000 ml) usunięciem płynu puchlinowego w ciągu 7-10 dni.

Problemy związane z laparocentezą:

maksymalna dopuszczalna ilość jednoczesnego wydalania płynu puchlinowego; leki i dawki zapobiegające hipowolemii; niebezpieczeństwo zapalenia otrzewnej z wodobrzusza.

Większość ekspertów uważa, że ​​możliwe jest jednoczesne usunięcie 6, 8 lub 10 litrów zawartości jamy brzusznej z równoległym wprowadzeniem leków zastępujących osocze, a raczej ekspanderów plazmy (angielski ekspander plazmy - zwiększenie objętości plazmy).

Najczęściej stosowanymi ekspanderami plazmy są 10–20% roztwory albuminy. Jednak zalecenia dotyczące wprowadzenia 6 g albuminy na 1 litr usuniętego płynu [11] nie odpowiadają możliwościom ekonomicznym pacjentów i instytucji medycznych w Rosji.

Tak więc koszt usunięcia 10 litrów płynu puchlinowego, wymagającego wlewu 600 ml 10% roztworu albuminy, wyniesie 1800 rubli. (100 ml 10% roztworu albuminy kosztuje 300 rubli, 600 ml - 1800 rubli lub około 60 USD).

Trwają intensywne poszukiwania tańszych i bardziej wydajnych ekspanderów plazmowych. Należą do nich dekstran-40 (reopoliglyukina). Według D.S. Pokharna i in. [19] wprowadzenie 250 ml dekstranu-40 na litr płynu puchlinowego jest 10 razy tańsze niż stosowanie albuminy.

Uważamy, że wskazane jest, aby alternatywnie (pod względem objętości, a nie ilości białka) wprowadzić poliglucynę, reopoliglukinę, hemakcel, nowe leki na bazie skrobi - reftan, stabizol, haes-sterylne. Wydaje się, że napary perftoranu będą przydatne, ale po znacznym obniżeniu ceny.

Jednocześnie konieczne jest uzupełnienie niedoboru białka. Stwierdzono [4], że zawartość aminokwasów w 10 l usuniętej cieczy jest 3 razy wyższa niż całkowita pula aminokwasów objętości krążącej plazmy. Jednak pozostaje niejasne, czy białka płynu puchlinowego są włączone w procesy metaboliczne, czy też są już poza zakresem syntezy białek, tj. Sekwestrowane w jamie brzusznej.

Jedną z opcji kompensacji zarówno objętości, jak i białek jest reinfuzja płynu puchlinowego [3, 13]. Pojedyncza dawka reinfuzji zwykle nie przekracza 2 litrów. Pozostałą masę można liofilizować do kolejnych podań. Nasze doświadczenie wskazuje, że przy starannej selekcji (klarowny płyn puchlinowy, bez czerwonych krwinek, sterylny), takie infuzje są uzasadnione.

Rozwój bakteryjnego zapalenia otrzewnej stanowi bardzo realne zagrożenie. Występuje zarówno niezależnie, jak i w przypadku długotrwałego (ponad 10 dni) stwierdzenia drenażu w jamie brzusznej. Głównymi gatunkami mikroflory są Escherichia coli (69%) i Gram-dodatnie ziarniaki (17%) [15]. Nie może to jednak być powodem odmowy takiego drenażu. Warunkiem tego jest profilaktyczne zastosowanie antybiotyków, najlepiej fluorochinolonów z metronidazolem..

PVS obejmuje tworzenie bezpośredniego odpływu płynu puchlinowego za pomocą zastawki Le Veen (z żyłami szyjnymi) lub powierzchownymi żyłami udowymi. Wady techniki są związane z częstym rozwojem zakrzepicy zastawki, infekcji, koagulopatii.

Częściową depititonizację ścian jamy brzusznej przeprowadza się w celu otwarcia dodatkowych ścieżek odpływu płynu puchlinowego.

Przeszliśmy dalszą modyfikację tej operacji [23]: płaty otrzewnej okładzinowej o wymiarach 10 × 20 cm wycięto z obu przednio-bocznych powierzchni jamy brzusznej; ważnym elementem jest usunięcie nie tylko otrzewnej, ale także rozcięgna wraz z poprzeczną powięź brzucha i odsłonięcie włókien mięśniowych.

Mamy doświadczenie w 57 operacjach tego rodzaju w połączeniu z podwiązaniem tętnicy śledzionowej (43) lub bez niej. Deponitonizację przeprowadzono także laparoskopowo [22]. Po 1 roku wodobrzusze nie było obecne u 35% pacjentów.

Pośrednie interwencje chirurgiczne mają na celu głównie zmniejszenie ciśnienia w systemie portalowym. Są dobrze znane [2, 6, 20]. Obecnie jest ich ponad 100.

Stosunkowo nowością w tej dziedzinie jest TIPSH. Całkowite lub częściowe zniknięcie wodobrzusza zaobserwowano u 60–80% pacjentów, a przeżycie w ciągu roku - u 50%. Jednak nie wszyscy chirurdzy bardzo cenią TIPSH [21]. Tak więc, pogorszenie przebiegu encefalopatii i niewydolności wątroby po TIPSH, odnotowano wysoką częstość zwężenia i zwichnięcia stentu (do 40%) [14]. Na podstawie doświadczenia 103 TIPSH J.M. Peramau i in. [17] stwierdził, że ta procedura nie ma pozytywnego wpływu na wodobrzusze oporne na leczenie, ponieważ 14% pacjentów zmarło w ciągu pierwszego miesiąca, 21% rozwinęło zakrzepicę stentu, hemobilię (7%) i krwawienie dootrzewnowe (7%). 28% pacjentów miało encefalopatię wątrobową.

Biorąc pod uwagę ciężkość stanu pacjenta, uzasadnione są interwencje rentgenowskie wewnątrznaczyniowe - embolizacja tętnicy śledzionowej [1]. Wyłączenie śledziony z krążenia krwi zmniejsza ciśnienie w układzie v.

Przeszczep wątroby to jedyne radykalne leczenie marskości wątroby. Jednak u pacjentów z zaawansowanym wodobrzuszem jego możliwości są ograniczone [18, 24].

Leczenie wysiękowego płynu puchlinowego spowodowanego procesami zapalnymi, urazami lub nowotworami obejmuje narażenie na główne skupienie patologiczne (usunięcie) z obowiązkowym aktywnym drenażem jamy brzusznej. Czas drenażu może wynosić od jednego dnia do kilku miesięcy (!). To ostatnie dotyczy pacjentów ze złośliwą chorobą jajników [8].

Specjalne podejście wymaga wodobrzusza zawierającego limfę (chyloperitoneum). To bardzo rzadka patologia. Obiecującą metodą jest częściowa deperitonizacja ściany brzucha, drenaż zewnętrzny i powrót limfy (spożycie).

Resztkowe regionalne nagromadzenia różnych płynów w jamie brzusznej po ich wlewie terapeutycznym można ewakuować za pomocą nakłucia pod kontrolą ultradźwięków, laparoskopowo lub metodą otwartą.

Gazowa zawartość jamy brzusznej (powietrze, CO2, NO2, O2) nie wymaga specjalnych środków terapeutycznych, a obecność gazu z powodu infekcji i (lub) obrażeń jest traktowana zgodnie z ogólnymi zasadami.

Ciała obce należy niezwłocznie usunąć..

Podsumowując, należy zauważyć, że powyższe interwencje chirurgiczne dotyczące marskości wątroby są wykonywane u wyjątkowo ciężkich pacjentów z ostrymi zmianami patologicznymi we wszystkich narządach i układach. Operacje te mają przede wszystkim charakter paliatywny. Ich wdrożenie jest niemożliwe bez masywnej podstawowej terapii mającej na celu utrzymanie wątroby, nerek, regulacji metabolicznej itp..

Oczekiwana długość życia tej grupy pacjentów jest niewielka. Ta okoliczność nie powinna jednak w żaden sposób utrudniać poszukiwania nowych metod zapobiegania, diagnozowania i leczenia wodobrzusza..

Wodobrzusze z wodobrzusza

Objawowe zjawisko, w którym przesięk lub wysięk gromadzi się w otrzewnej, nazywa się puchliną brzuszną..

Jama brzuszna zawiera część jelita, żołądka, wątroby, woreczka żółciowego, śledziony. Jest ograniczony do otrzewnej - skorupy, która składa się z warstwy wewnętrznej (przylegającej do narządów) i zewnętrznej (przymocowanej do ścian). Zadaniem półprzezroczystej błony surowiczej jest utrwalenie narządów wewnętrznych i udział w metabolizmie. Otrzewna jest obficie wyposażona w naczynia, które zapewniają metabolizm przez limfę i krew.

Pomiędzy dwiema warstwami otrzewnej zdrowa osoba ma pewną ilość płynu, który jest stopniowo wchłaniany do węzłów chłonnych, aby zwolnić miejsce na nowy. Jeśli z jakiegoś powodu wzrasta tempo tworzenia się wody lub jego wchłanianie w limfie spowalnia, wówczas przesięk zaczyna gromadzić się w otrzewnej.

Co to jest?

Wodobrzusze to patologiczne nagromadzenie płynu w jamie brzusznej. Może rozwijać się szybko (w ciągu kilku dni) lub przez długi okres (tygodnie lub miesiące). Klinicznie obecność wolnego płynu w jamie brzusznej objawia się po osiągnięciu dość dużej objętości - od 1,5 l.

Ilość płynu w jamie brzusznej czasami osiąga znaczące wartości - 20 litrów lub więcej. Z pochodzenia płyn puchlinowy może mieć charakter zapalny (wysięk) i niezapalny, w wyniku naruszenia hydrostatycznego lub koloidalnego ciśnienia osmotycznego w patologii układu krążenia lub limfatycznego (przesięk).

Klasyfikacja

W zależności od ilości płynu w jamie brzusznej istnieje kilka stopni procesu patologicznego:

  1. Małe wodobrzusze (nie więcej niż 3 l).
  2. Umiarkowane (3–10 l).
  3. Znaczący (masywny) (10–20 l, w rzadkich przypadkach - 30 l lub więcej).

Zgodnie z infekcją treści puchlinowej istnieją:

  • sterylne (niezakażone) wodobrzusze;
  • zakażone wodobrzusze;
  • spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej.

W odpowiedzi na trwające leczenie wodobrzusze to:

  • przejściowy. Znika na tle trwającego leczenia zachowawczego równolegle z poprawą stanu pacjenta na zawsze lub do następnego zaostrzenia procesu patologicznego;
  • nieruchomy. Pojawienie się płynu w jamie brzusznej nie jest przypadkowym epizodem, pozostaje w niewielkiej objętości, nawet pomimo odpowiedniej terapii;
  • odporny (torpid lub ogniotrwały). Duże wodobrzusze, które można nie tylko zatrzymać, ale nawet zmniejszyć za pomocą dużych dawek leków moczopędnych.

Jeśli gromadzenie się płynu stale rośnie i osiąga ogromne rozmiary, w przeciwieństwie do leczenia, wodobrzusze nazywane są intensywnymi.

Przyczyny wodobrzusza

Przyczyny wodobrzusza w jamie brzusznej są różne i zawsze wiążą się z poważnym naruszeniem ludzkiego ciała. Jama brzuszna jest zamkniętą przestrzenią, w której nie powinien tworzyć się nadmiar płynu. To miejsce jest przeznaczone dla narządów wewnętrznych - jest żołądek, wątroba, woreczek żółciowy, część jelita, śledziona, trzustka.

Otrzewna jest wyłożona dwiema warstwami: zewnętrzną, która jest przymocowana do ściany brzucha i wewnętrzną, która przylega do narządów i je otacza. Zwykle między tymi arkuszami zawsze znajduje się niewielka ilość płynu, która jest wynikiem pracy naczyń krwionośnych i limfatycznych znajdujących się w jamie otrzewnej. Ale płyn ten nie gromadzi się, ponieważ prawie natychmiast po wypisie jest absorbowany przez naczynia limfatyczne. Pozostała niewielka część jest niezbędna, aby pętle jelitowe i narządy wewnętrzne mogły swobodnie poruszać się w jamie brzusznej i nie sklejały się.

Kiedy dochodzi do naruszenia funkcji bariery, wydalania i resorpcji, wysięk przestaje być normalnie wchłaniany i gromadzi się w jamie brzusznej, w wyniku czego rozwija się wodobrzusze.

10 głównych przyczyn wodobrzusza w jamie brzusznej:

  1. Choroby serca. Wodobrzusze mogą się rozwijać z powodu niewydolności serca lub z powodu zaciskającego zapalenia osierdzia. Niewydolność serca może wynikać z praktycznie wszystkich chorób serca. Mechanizm wodobrzusza w tym przypadku będzie wynikał z faktu, że przerośnięty mięsień sercowy nie jest w stanie pompować niezbędnych objętości krwi, która zaczyna gromadzić się w naczyniach krwionośnych, w tym w układzie żyły głównej dolnej. W wyniku wysokiego ciśnienia płyn opuści łóżko naczyniowe, tworząc wodobrzusze. Mechanizm rozwoju wodobrzusza w zapaleniu osierdzia jest w przybliżeniu taki sam, ale w tym przypadku zewnętrzna błona serca ulega stanom zapalnym, co prowadzi do niemożności jej normalnego wypełnienia krwią. W przyszłości wpływa to na funkcjonowanie układu żylnego;
  2. Choroba wątroby. Przede wszystkim jest to marskość wątroby, rak narządów i zespół Budd-Chiari. Marskość może rozwinąć się na tle zapalenia wątroby, stłuszczenia, przyjmowania toksycznych leków, alkoholizmu i innych czynników, ale zawsze towarzyszy mu śmierć hepatocytów. W rezultacie normalne komórki wątroby są zastępowane tkanką bliznowatą, narząd powiększa się, ściska żyłę wrotną, a zatem rozwija się wodobrzusze. Spadek ciśnienia onkotycznego przyczynia się również do uwalniania nadmiaru płynu, ponieważ sama wątroba nie jest już w stanie syntetyzować białek osocza i albuminy. Proces patologiczny pogarsza szereg reakcji odruchowych wywołanych przez organizm w odpowiedzi na niewydolność wątroby;
  3. Choroba nerek. Wodobrzusze są spowodowane przewlekłą niewydolnością nerek, która występuje w wyniku wielu różnych chorób (odmiedniczkowe zapalenie nerek, kłębuszkowe zapalenie nerek, kamica moczowa itp.). Choroba nerek prowadzi do wzrostu ciśnienia krwi, sód wraz z płynem jest zatrzymywany w organizmie, w wyniku czego powstaje wodobrzusze. Zmniejszenie ciśnienia onkotycznego w osoczu, prowadzące do wodobrzusza, może również wystąpić na tle zespołu nerczycowego;
  4. Choroby układu trawiennego mogą powodować nadmierne gromadzenie się płynów w jamie brzusznej. Może to być zapalenie trzustki, przewlekła biegunka, choroba Leśniowskiego-Crohna. Może to również obejmować wszelkie procesy zachodzące w otrzewnej i zapobiegające odpływowi limfy;
  5. Różne zmiany otrzewnej mogą wywoływać wodobrzusze, w tym rozproszone, gruźlicze i grzybicze zapalenie otrzewnej, rak otrzewnej, rak jelita grubego, żołądka, piersi, jajników, endometrium. Obejmuje to również pseudomyxoma i międzybłoniak otrzewnej;
  6. Wodobrzusze mogą się rozwijać wraz z uszkodzeniem naczyń limfatycznych. Dzieje się tak z powodu urazu, z powodu obecności guza w ciele, który daje przerzuty, z powodu infekcji filariami (robakami składającymi jaja w dużych naczyniach limfatycznych);
  7. Zapalenie wielomięśniowe jest chorobą, w której wodobrzusze działają w połączeniu z innymi objawami, w tym zapaleniem opłucnej i zapaleniem osierdzia;
  8. Choroby ogólnoustrojowe mogą prowadzić do gromadzenia się płynów w otrzewnej. To jest reumatyzm, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty itp.;
  9. Niedobór białka jest jednym z czynników predysponujących do powstawania wodobrzusza;
  10. Obrzęk śluzowaty może prowadzić do wodobrzusza. Chorobie tej towarzyszy obrzęk tkanek miękkich i błon śluzowych, objawia się naruszeniem syntezy tyroksyny i trijodotyroniny (hormonów tarczycy).

Tak więc wodobrzusze mogą być oparte na szerokiej gamie stanów zapalnych, hydrostatycznych, metabolicznych, hemodynamicznych i innych. Pociągają za sobą szereg patologicznych reakcji organizmu, w wyniku których płyn śródmiąższowy przepływa przez żyły i gromadzi się w otrzewnej.

Puchlina onkologiczna

Jak już wspomniano, choroby onkologiczne (nowotworowe) charakteryzują się niekontrolowaną reprodukcją komórek nowotworowych. Z grubsza mówiąc, każdy guz może powodować wodobrzusze, jeśli komórki nowotworowe przerzutują się do wątroby, a następnie następuje ucisk zatok wątrobowych i wzrost ciśnienia w układzie żyły wrotnej. Istnieją jednak niektóre choroby nowotworowe, które są bardziej skomplikowane przez wodobrzusze częściej niż inne..

Przyczyną wodobrzusza może być:

  1. Rakotwórcze otrzewnej. Termin ten odnosi się do porażki otrzewnej przez komórki nowotworowe, które przerzutują się do niej z guzów innych narządów i tkanek. Mechanizm puchliny brzusznej w tym przypadku jest taki sam jak w przypadku międzybłoniaka.
  2. Mesothelioma Ten złośliwy nowotwór występuje niezwykle rzadko i pochodzi bezpośrednio z komórek otrzewnowych. Rozwój nowotworu prowadzi do aktywacji układu odpornościowego w celu zniszczenia komórek nowotworowych, co objawia się rozwojem procesu zapalnego, rozszerzeniem naczyń krwionośnych i limfatycznych oraz poceniem się płynu do jamy brzusznej.
  3. Rak jajnika Chociaż jajniki nie należą do narządów jamy brzusznej, arkusze otrzewnej biorą udział w utrwalaniu tych narządów w miednicy. Wyjaśnia to fakt, że w przypadku raka jajnika proces patologiczny może łatwo rozprzestrzenić się na otrzewną, czemu będzie towarzyszyć wzrost przepuszczalności naczyń i tworzenie wysięku w jamie brzusznej. W późniejszych stadiach choroby można zauważyć przerzuty raka do płatów otrzewnej, co zwiększy wydostawanie się płynu z łożyska naczyniowego i doprowadzi do postępu wodobrzusza..
  4. Rak trzustki. Trzustka jest miejscem powstawania enzymów trawiennych, które są z niej wydzielane przez przewód trzustki. Po opuszczeniu gruczołu przewód ten łączy się ze wspólnym przewodem żółciowym (przez który żółć opuszcza wątrobę), po czym spływają razem do jelita cienkiego. Wzrost i rozwój guza w pobliżu zlewu tych przewodów może prowadzić do zakłócenia odpływu żółci z wątroby, co może objawiać się powiększeniem wątroby (powiększona wątroba), żółtaczką, świądem i wodobrzuszem (wodobrzusze rozwijają się w późnych stadiach choroby).
  5. Zespół Meigsa. Termin ten odnosi się do stanu patologicznego charakteryzującego się gromadzeniem się płynu w jamie brzusznej i innych jamach ciała (na przykład w jamie opłucnej płuc). Przyczyną choroby są guzy narządów miednicy (jajniki, macica).

Objawy

Objawy objawiające się wodobrzuszem (patrz zdjęcie) są oczywiście wysoce zależne od ciężkości stanu. Jeśli wodobrzusze jest łagodną chorobą, nie pojawiają się żadne objawy, trudno jest je wykryć nawet przy badaniach instrumentalnych, pomaga tylko USG lub tomografia komputerowa jamy brzusznej.

Jeśli wodobrzusze są ciężkie, towarzyszą im następujące objawy:

  1. Wzdęcia i ciężkość.
  2. Wzdęcie, obrzęk i powiększenie brzucha.
  3. Problemy z oddychaniem spowodowane naciskiem treści brzusznej na przeponę. Kompresja prowadzi do duszności (duszność, krótkie i szybkie oddychanie).
  4. Ból brzucha.
  5. Płaski pępek.
  6. Brak apetytu i natychmiastowa sytość.
  7. Opuchnięte kostki (obrzęki) z powodu nadmiaru płynu.
  8. Inne typowe objawy choroby, takie jak nadciśnienie wrotne (oporność na przepływ krwi) przy braku marskości wątroby.

Diagnostyka

Rozpoznanie wodobrzusza można zidentyfikować już przy pierwszym badaniu:

  • powiększony brzuch (podobny do tego w ciąży), wybrzuszony pępek, w pozycji leżącej, rozciąga się na bokach z powodu drenażu płynu („żołądka żaby”), żyły odpiszczelowe na przedniej ścianie są rozszerzone;
  • z perkusją (stukaniem) brzucha dźwięk staje się matowy (jak drzewo);
  • z osłuchiwaniem (słuchanie fonendoskopem) brzucha hałas jelitowy będzie nieobecny z powodu znacznego nagromadzenia płynu.

Wskazuje na oznaki fluktuacji - jedna dłoń jest umieszczona po stronie pacjenta, druga ręka wykonuje ruchy oscylacyjne z drugiej strony, w wyniku czego odczuwa się ruch płynu w jamie brzusznej.

W przypadku dodatkowej diagnostyki obowiązują następujące rodzaje badań laboratoryjnych i badań instrumentalnych:

  • USG jamy brzusznej i nerek (ultradźwięki). Metoda badania pozwala zidentyfikować obecność płynu w jamie brzusznej, formacje wolumetryczne, da wyobrażenie o wielkości nerek i nadnerczy, obecności lub braku guzów w nich, echostruktury trzustki, pęcherzyka żółciowego itp.;
  • Ultradźwięki serca i tarczycy - można określić frakcję wyrzutową (jej zmniejszenie jest jednym z objawów niewydolności serca), wielkość serca i jego komór, obecność złogów fibryny (oznaka zwężającego zapalenia osierdzia), wielkość i strukturę tarczycy;
  • obrazowanie komputerowe i rezonans magnetyczny - pozwala wizualizować nawet najmniejsze nagromadzenie płynu, oceniać strukturę narządów jamy brzusznej, identyfikować nieprawidłowości ich rozwoju, obecność nowotworów itp.;
  • prześwietlenie klatki piersiowej - pozwala ocenić obecność gruźlicy lub guzów płuc, wielkości serca;
  • laparoskopia diagnostyczna - wykonuje się małe nakłucie na przedniej ścianie brzucha, wprowadza się do niego endoskop (aparat ze zintegrowaną kamerą). Metoda pozwala określić płyn w jamie brzusznej, wziąć go do dalszych badań w celu ustalenia charakteru wodobrzusza, możliwe jest również wykrycie uszkodzonego narządu, który spowodował gromadzenie się płynu;
  • angiografia jest metodą, która pozwala określić stan naczyń krwionośnych;
  • ogólne badanie krwi - możliwe jest zmniejszenie liczby płytek krwi z powodu upośledzenia czynności wątroby, wzrostu szybkości sedymentacji erytrocytów w chorobach autoimmunologicznych i zapalnych itp.;
  • ogólna analiza moczu - pozwala ocenić obecność choroby nerek;
  • analiza biochemiczna krwi, hormonów tarczycy. Określono: poziom białka, transaminazę (ALAT, ACAT), cholesterol, fibrynogen do określania stanu czynnościowego wątroby, test reumatoidalny (białko reaktywne C, czynnik reumatoidalny, antyreptepolizyna) do diagnozowania reumatoidalnego zapalenia stawów, toczeń rumieniowaty lub inne choroby autoimmunologiczne kreatynowe, mocznik czynność nerek, sód, potas itp.;
  • identyfikacja markerów nowotworowych, na przykład alfa-fetoproteiny w raku wątroby;
  • badanie mikroskopowe płynu puchlinowego pozwala określić charakter puchliny brzusznej.

Powikłania

Jeśli w jamie brzusznej znajduje się duża ilość płynu, może rozwinąć się niewydolność oddechowa i przeciążenie prawego serca z powodu ucisku przepony płuc i dużych naczyń uniesionych w górę. W przypadku infekcji możliwy jest rozwój zapalenia otrzewnej (zapalenie otrzewnej), która jest niezwykle poważną chorobą wymagającą natychmiastowej operacji.

Jak leczyć wodobrzusze?

Leczenie wodobrzusza powinno rozpocząć się tak wcześnie, jak to możliwe, i powinno być przeprowadzane wyłącznie przez doświadczonego lekarza, ponieważ w przeciwnym razie choroba może postępować i rozwinąć się poważne komplikacje. Przede wszystkim należy określić etap puchliny brzusznej i ocenić ogólny stan pacjenta. Jeśli u pacjenta wystąpią objawy niewydolności oddechowej lub niewydolności serca podczas intensywnego puchliny brzusznej, podstawowym zadaniem będzie zmniejszenie ilości płynu puchlinowego i zmniejszenie ciśnienia w jamie brzusznej. Jeśli wodobrzusze są przemijające lub umiarkowane, a istniejące powikłania nie stanowią bezpośredniego zagrożenia dla życia pacjenta, leczenie choroby podstawowej wysuwa się na pierwszy plan, jednak poziom płynu w jamie brzusznej jest regularnie monitorowany.

Wolny płyn można łatwo usunąć z jamy brzusznej - ale przyczyny wodobrzusza pozostaną. Dlatego pełnoprawnym leczeniem wodobrzusza jest leczenie chorób, które spowodowały jego wystąpienie.

Niezależnie od tego, co wywołało wodobrzusze, ogólny cel jest następujący:

  • tryb łóżko lub pół-łóżko (z podnoszeniem z łóżka tylko w przypadku potrzeby fizjologicznej);
  • ograniczenie, aw zaawansowanych przypadkach - całkowite wykluczenie sodu z żywności. Osiągnięte przez ograniczenie (lub wyeliminowanie) użycia soli.

Jeśli wodobrzusze powstały z powodu marskości wątroby, wówczas wraz ze zmniejszeniem ilości sodu we krwi, spożycie płynów w różnych postaciach (herbata, soki, zupy) jest również ograniczone - do 1 litra.

Leczenie farmakologiczne zależy od choroby wywołującej wodobrzusze. Ogólnym przeznaczeniem, niezależnie od przyczyny wodobrzusza, są leki moczopędne.

Może to być ich połączenie z preparatami potasu lub diuretyki oszczędzające potas. Przepisane również:

  • z marskością wątroby - hepatoprotektory (leki chroniące komórki wątroby);
  • z małą ilością białka we krwi - preparaty białkowe podawane dożylnie. Jako przykład - albumina, świeżo zamrożone osocze (podaje się, jeśli obserwuje się zaburzenia układu krzepnięcia krwi w przypadku puchliny brzusznej);
  • z niewydolnością sercowo-naczyniową - leki, które wspierają pracę serca (są wybierane w zależności od przyczyny niewydolności)

Chirurgiczne leczenie wodobrzusza stosuje się w:

  • znaczące nagromadzenie wolnego płynu w jamie brzusznej;
  • jeśli konserwatywne metody wykazują słabą wydajność lub wcale jej nie pokazują.

Główne metody chirurgiczne stosowane w przypadku wodobrzusza to:

  1. Laparocenteza Wysięk jest usuwany przez nakłucie brzucha pod kontrolą USG. Po operacji następuje drenaż. W ramach jednej procedury usuwa się nie więcej niż 10 litrów wody. W tym samym czasie sól fizjologiczna i albumina ściekają. Komplikacje są bardzo rzadkie. Czasami w miejscu nakłucia występują procesy zakaźne. Zabieg nie jest wykonywany w przypadku zaburzeń krwawienia, ciężkich wzdęć, urazów jelit, przepukliny i ciąży.
  2. Przezskórna chirurgiczna operacja pomostowania wątroby. Podczas operacji żyły wątrobowe i wrotne są sztucznie zgłaszane. Pacjent może doświadczyć powikłań w postaci krwawienia wewnątrzbrzusznego, posocznicy, przetoki tętniczo-żylnej i zawału wątroby. Operacja nie jest zalecana, jeśli pacjent ma guzy lub torbiele wewnątrzwątrobowe, niedrożność naczyń, niedrożność dróg żółciowych, patologię sercowo-płucną.
  3. Przeszczep wątroby W przypadku rozwinięcia się wodobrzusza przeciwko marskości wątroby można przepisać przeszczep narządu. Szansa na taką operację spada na kilku pacjentów, ponieważ trudno jest znaleźć dawcę. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do przeszczepu są przewlekłe zakaźne patologie, poważne zaburzenia innych narządów i choroby onkologiczne. Do najpoważniejszych powikłań należy odrzucenie przeszczepu.

Leczenie onkologiczne wodobrzusza

Przyczyną powstawania płynu puchlinowego podczas guza może być ściskanie naczyń krwionośnych i limfatycznych jamy brzusznej, a także uszkodzenie otrzewnej przez komórki nowotworowe. W każdym razie, aby skutecznie leczyć chorobę, konieczne jest całkowite usunięcie złośliwego nowotworu z organizmu..

W leczeniu raka można zastosować:

  1. Chemoterapia. Chemioterapia jest głównym sposobem leczenia raka otrzewnej, w którym komórki nowotworowe wpływają na obie surowicze warstwy jamy brzusznej. Preparaty chemiczne są przepisywane (metotreksat, azatiopryna, cisplatyna), które zakłócają podział komórek nowotworowych, prowadząc w ten sposób do zniszczenia guza. Głównym problemem z tym jest fakt, że leki te również naruszają podział normalnych komórek w całym ciele. W rezultacie w okresie leczenia pacjent może stracić włosy, pojawić się wrzody żołądka i jelit, może rozwinąć się niedokrwistość aplastyczna (brak czerwonych krwinek z powodu zakłócenia ich powstawania w czerwonym szpiku kostnym).
  2. Radioterapia. Istotą tej metody jest precyzyjna ekspozycja na promieniowanie na tkankę nowotworową, która prowadzi do śmierci komórek nowotworowych i zmniejszenia wielkości nowotworu.
  3. Operacja. Polega na usunięciu guza poprzez operację. Ta metoda jest szczególnie skuteczna w przypadku łagodnych guzów lub gdy wodobrzusze jest spowodowane ściśnięciem naczyń krwionośnych lub limfatycznych z rosnącym guzem (jego usunięcie może doprowadzić do całkowitego wyzdrowienia pacjenta).

Leczenie wodobrzusza w chorobach nerek

Leczenie przewlekłych chorób nerek, które mogą powodować wodobrzusze, jest prawie zawsze złożonym i długotrwałym procesem. W zależności od konkretnego rodzaju choroby decyduje się o potrzebie powołania hormonów, glikokortykosteroidów, operacji korekcji wad, stałej hemodializy lub innych środków terapeutycznych. Jednak ogólne zasady leczenia tych patologii są takie same. Obejmują one następujące zalecenia:

  1. Ograniczenie soli Ponieważ wydalanie elektrolitów jest zaburzone, gdy zaburzona jest czynność nerek, nawet przyjęcie niewielkiej ilości soli może prowadzić do zatrzymania płynów i wzrostu ciśnienia krwi. Maksymalna dopuszczalna dawka dla tych chorób wynosi nie więcej niż 1 g / dzień. Tę ilość można osiągnąć, jedząc świeżą żywność i niesolone napoje..
  2. Regularne monitorowanie toksycznych substancji we krwi. Ta aktywność pomaga zapobiegać poważnym powikłaniom, takim jak uszkodzenie mózgu (encefalopatia)..
  3. Utrzymanie wystarczającej ilości moczu. W przypadku przewlekłego uszkodzenia narządu osoba zaczyna gromadzić toksyczne substancje we krwi. To one prowadzą do zaburzeń snu, ciągłego osłabienia, obniżonej wydajności i złego stanu zdrowia. Dlatego ważne jest regularne stosowanie leków moczopędnych w celu poprawy usuwania „toksyn”.
  4. Zmniejszenie procesu zapalnego. W przypadku chorób autoimmunologicznych, takich jak kłębuszkowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów, konieczne jest zmniejszenie funkcji odpornościowych organizmu. Z tego powodu tkanka nerkowa zostanie znacznie mniej uszkodzona. Z reguły w tym celu stosuje się glikokortykosteroidy (prednizon, deksametazon) lub leki immunosupresyjne (sulfasalazyna, metotreksat)..
  5. Przyjmowanie leków nefroprotekcyjnych. Inhibitory ACE i ARB, oprócz działania ochronnego na serce, mają podobny wpływ na nerki. Poprawiając stan mikronaczyń, zapobiegają dalszemu uszkodzeniu i odsuwają hemodializę od pacjenta.

Leczenie wodobrzusza w marskości wątroby

Jednym z głównych etapów leczenia wodobrzusza w marskości jest zawieszenie postępu w nim procesu patologicznego i stymulacja przywrócenia prawidłowej tkanki wątroby. Bez tych stanów leczenie objawowe puchliny brzusznej (stosowanie leków moczopędnych i powtarzających się nakłuć medycznych) da tymczasowy efekt, ale ostatecznie zakończy się śmiercią pacjenta.

Leczenie marskości wątroby obejmuje:

  1. Hepatoprotectors (allochol, kwas ursodeoksycholowy) - leki poprawiające metabolizm w komórkach wątroby i chroniące je przed uszkodzeniem przez różne toksyny.
  2. Niezbędne fosfolipidy (fosfogliw, niezbędne) - przywracają uszkodzone komórki i zwiększają ich odporność na czynniki toksyczne.
  3. Flawonoidy (hepaten, karsil) - neutralizują wolne rodniki tlenowe i inne toksyczne substancje powstające w wątrobie wraz z postępem marskości wątroby.
  4. Preparaty aminokwasowe (heptral, hepasol A) - pokrywają zapotrzebowanie wątroby i całego organizmu na aminokwasy niezbędne do prawidłowego wzrostu i odnowy wszystkich tkanek i narządów.
  5. Leki przeciwwirusowe (pegaz, rybawiryna) - są przepisywane na zapalenie wątroby typu B lub C..
  6. Witaminy (A, B12, D, K) - te witaminy są tworzone lub odkładane (przechowywane) w wątrobie, a wraz z rozwojem marskości wątroby ich stężenie we krwi może znacznie się zmniejszyć, co doprowadzi do rozwoju szeregu powikłań.
  7. Terapia dietetyczna - zaleca się wykluczenie z diety pokarmów, które zwiększają obciążenie wątroby (w szczególności tłustych i smażonych potraw, wszelkiego rodzaju napojów alkoholowych, herbaty, kawy).
  8. Przeszczep wątroby jest jedyną metodą, która może radykalnie rozwiązać problem marskości wątroby. Warto jednak pamiętać, że nawet po udanym przeszczepie przyczynę choroby należy zidentyfikować i wyeliminować, ponieważ w przeciwnym razie marskość może wpłynąć na nową (przeszczepioną) wątrobę.

Prognoza na całe życie

Rokowanie w przypadku puchliny brzusznej zależy w dużej mierze od choroby podstawowej. Uważa się za poważne, jeśli w przeciwieństwie do leczenia objętość płynu w jamie brzusznej nadal szybko rośnie. Wartość prognostyczna samego wodobrzusza jest taka, że ​​jego wzrost zaostrza nasilenie choroby podstawowej.